Borówka – zabiegi po zbiorze owoców

Nawożenie gleby, regulacja jej odczynu, odpowiednia fertygacja przygotowująca krzewy borówki wysokiej do spoczynku zimowego czy cięcie fitosanitarne – to tylko niektóre z czynności, jakie warto wykonać na plantacji borówki wysokiej po zbiorze owoców. 

 W uprawie niektórych gatunków roślin sadowniczych okres po zbiorze owoców traktowany jest jako zakończenie prac agrotechnicznych, a nowy
cykl uprawowy rozpoczyna się wiosną następnego roku. Nieco inaczej jest w przypadku prowadzenia plantacji borówki wysokiej.

 

Po zbiorze warto przeprowadzić fitosanitarne cięcie krzewów i usunąć pędy złamane lub porażone
 Jesienne nawożenie gleby i fertygacja
Mimo że borówka wysoka nie należy do roślin o dużych wymaganiach nawozowych, to
dla prawidłowego wzrostu i plonowania jest ono niezbędne. Nawożenie borówki, tak jak i innych roślin sadowniczych, powinno być oparte na uzupełnieniu potrzebnych pierwiastków do optymalnego ich poziomu ustalanego na podstawie chemicznej analizy liści, gleby, a w przypadku
stosowania fertygacji także z uwzględnieniem analizy wody. Stosując
nawożenie posypowe, potrzebną dawkę nawozów potasowych i fosforowych
można rozsiać jesienią – zwłaszcza jeśli potas stosuje się w postaci
soli potasowej, a fosfor w formie superfosfatu. Z wymienionych nawozów
ważniejszy jest potas, którego orientacyjna dawka wynosi 50-75 kg
K2O/ha. W uprawie borówki wysokiej nie należy stosować soli potasowej
wiosną, ponieważ znajdujące się w niej chlorki mogą uszkadzać korzenie
krzewów. Lepszym, ale droższym nawozem jest siarczan potasowy, który
bezpiecznie można stosować wczesną wiosną. Zapotrzebowanie borówki na
fosfor jest niewielkie, dlatego zalecana dawka wynosi tylko 20-30 kg
P2O5/ha. Jeżeli do nawożenia stosuje się fosforan amonowy to, aby
uniknąć strat azotu, nawóz ten należy rozsiewać dopiero wiosną.Odczyn
gleby odgrywa w uprawie borówki wysokiej bardzo istotną rolę.
Doprowadzenie gleby do optymalnego pH powinno być przeprowadzone przed
założeniem plantacji. Jednak jeśli w trakcie uprawy istnieje potrzeba
dodatkowego zastosowania siarki, to można rozsiać ją jesienią, po
zbiorze owoców. Jednorazowa dawka siarki nie powinna przekraczać 200
kg/ha.

W przypadku fertygacji nawożenie nie powinno być
stosowane dłużej niż do końca lipca. Stosowanie fertygacji w późniejszym
terminie może skutkować wydłużeniem okresu wzrostu wegetatywnego pędów,
późniejszym zakończeniem wzrostu i większej ich podatności na
uszkodzenia mrozowe. W ogólnym bilansie nawożenia azotowego krzewów
borówki wysokiej należy też uwzględniać dawkę azotu zawartego w kwasie
azotowym używanym do zakwaszania wody, tak aby całkowita dawka azotu nie
przekraczała ustalonych zaleceń. Jeśli po zbiorze wczesnych odmian
borówki wysokiej oraz podczas zbioru późnych odmian utrzymuje się susza i
jest potrzeba nawadniania, to braki wody można uzupełniać stosując do
zakwaszania kwas siarkowy lub podlewać czystą wodą. Ogólnie przyjmuje
się, że nawadnianie powinno być zakończone na początku września, tak aby
rośliny zakończyły wegetację i bezpiecznie mogły wejść w okres
spoczynku zimowego.

Cięcie jesienne ogranicza infekcje

Zasadniczy termin cięcia krzewów borówki wysokiej przypada na przełomie późnej
zimy i wczesnej wiosny (luty-marzec). Cięcie krzewów wczesnych odmian po
zbiorze owoców jest zabiegiem ryzykownym, ponieważ można w ten sposób
pobudzić krzewy do podjęcia na nowo procesów wzrostowych. Jeśli
dodatkowo jesień będzie długa, ciepła i wilgotna, to nowe przyrosty nie
zdrewnieją, mrozoodporność krzewów będzie niska i podczas zimy młode
pędy, a nawet starsze przyrosty mogą zmarznąć. Warto jednak po zbiorze
owoców przejść plantację i wyciąć wszystkie pędy porażone przez zgorzel
pędów borówki wysokiej. Porażone pędy powinny być wycięte poniżej
miejsca infekcji, do zdrowej tkanki. Systematyczne usuwanie zaschniętych
pędów z plantacji jest ważnym zabiegiem profilaktycznym, ponieważ w
istotny sposób ogranicza źródło infekcji w następnym roku. Wycięte,
porażone pędy należy usunąć z plantacji i spalić. Szczególną uwagę na tę
chorobę należy zwrócić w uprawie takich odmian, jak: ‘Blueray’,
Berkeley’, ‘Earliblue’, ‘Darrow’, ’Herbert’ czy ‘Jersey’.
 Późna jesień jest dobrym terminem na uzupełnienie ściółki lub
poszerzenie pasa ściółkowanej gleby w rzędach krzewów. Najlepszym
materiałem do ściółkowania są przekompostowane trociny z drzew
iglastych. Występujące trudności z pozyskiwaniem tego materiału zmuszają
producentów do stosowania kory sosnowej, wiór drzewnych czy drobnych
zrębków pochodzących z drzew iglastych lub mieszaniny wymienionych
materiałów. Materiały stosowane do ściółkowania powinny być
przekompostowane. Dłuższy okres kompostowania tych materiałów, a
zwłaszcza trocin, sprzyja „zasiedlaniu” pryzmy przez chrabąszcza
majowego i podczas jej rozkładania pod krzewami można znaleźć pędraki.
Należy je zbierać i zniszczyć, aby nie wnosić ich na plantację, gdzie
mogą uszkadzać system korzeniowy roślin, doprowadzając do zamierania
krzewów, podobnie jak to ma miejsce w przypadku uszkodzeń spowodowanych
przez gryzonie (myszy czy norniki).Na plantacjach położonych w pobliżu pól uprawnych, łąk, strumieni z licznymi zaroślami poważny
problem mogą stanowić myszy, nornice, a nawet karczowniki, które
uszkadzają korzenie i szyjkę korzeniową krzewów borówki wysokiej, często
w takim stopniu, że krzewy zasychają. Aby ograniczyć ich inwazję, na
plantacji należy, po ostatnich zbiorach, wykosić murawę i nie dopuszczać
do zarastania rzędów wysokimi chwastami trwałymi, w których szkodniki
te znajdują dodatkowe schronienie i pożywienie. Tam gdzie jest to
konieczne, należy do czynnych nor rozkładać trutkę. Można też rozkładać
zatrute ziarno w rurkach plastikowych (średnica 5 cm, a długość ok. 20
cm) lub ceramicznych rurkach drenarskich w taki sposób, aby ptaki nie
miały do niej dostępu. Dlatego lżejsze rurki plastikowe muszą być
przymocowane do podłoża drutem wygiętym w kształcie litery U, aby nie
były przesuwane lub przewracane przez wiatr i zatrute ziarno nie
wysypywało się na ziemię.

Jesienią należy chronić krzewy borówki przed gryzoniami
rozkładając w pobliżu ich nor rurki z zatrutym ziarnem.

(Artykuł i zdjęcia ze strony: ogrodinfo.pl, autor: Dr inż. Zbigniew Gruca, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Zdjęcia: Z. Gruca, A. Andrzejewska oraz zasoby internetu (fot.1)).