Uprawa porzeczki czarnej, czerwonej i białej

Porzeczki są mile widziane w każdym, nawet niewielkim ogrodzie. Wpływa na to łatwość w uprawie i szerokie zastosowanie kwaskowatych owoców. Zapewniając roślinom odpowiednie warunki, można doczekać się obfitych plonów. Dowiedz się jakie mają wymagania, jak je uprawiać i jak pielęgnować.

Porzeczki wcześnie wchodzą w okres wegetacyjny i dają plon. Owoce porzeczki czarnej (Ribes nigrum) dojrzewają w lipcu, a porzeczki czerwonej (R. rubrum) i porzeczki białej (R. gracile) – od połowy sierpnia.

Krzewy mają podobne wymagania względem stanowiska i podłoża.
Poszczególne gatunki różnią się jednakże techniką uprawy – głównie
sposobem cięcia.

Oczywiście trzeba przy tym pamiętać, że odporność na niekorzystne
warunki (niskie temperatury, choroby czy szkodniki) w dużej mierze
zależy od konkretnej odmiany.

Wymagania porzeczek

Porzeczki powinno się sadzić na stanowiskach słonecznych, ciepłych i
osłoniętych od silnych wiatrów. Krzewy są tolerancyjne względem podłoża –
należy jedynie unikać gleb wapiennych i ciężkich. Optymalne podłoże
jest żyzne i przepuszczalne o pH wahającym się w granicach 6.0-7.0.

Sadzenie porzeczek

Zakupione sadzonki porzeczek mogą mieć odkryty korzeń lub uformowaną
bryłę korzeniową. Pierwsze z nich sadzi się jesienią (najlepiej od
października do listopada) lub wczesną wiosną, drugie natomiast można
sadzić przez cały okres wegetacyjny. Prawidłowa odległość pomiędzy
roślinami wynosi 100-150cm a między rzędami 150cm.

Dołki powinny mieć przynajmniej 30cm głębokości i szerokość zapewniającą swobodne umieszczenie korzeni roślin.

Podłoże na spodzie dołka warto wymieszać z nawozem organicznym
(kompost, obornik) oraz popiołem drzewnym (dostarcza niezbędnego
potasu).

U młodych sadzonek z reguły pozostawia się 3-4 pędy. Należy je
przyciąć na wysokości ok. 30cm. Przez następne trzy lata przeprowadzanie
cięcia zwykle nie jest konieczne.

Cięcie porzeczek

Technika cięcia porzeczek zależy od konkretnego gatunku i formy
(pienna, szpaler). Porzeczka czarna najlepiej plonuje na pędach
jednorocznych i dwuletnich. Natomiast w przypadku porzeczki białej i
czerwonej najbardziej wartościowe są pędy trzy- i czteroletnie.

Cięcie zimowe najlepiej wykonywać od stycznia do połowy marca a letnie – po owocowaniu.
Materiał z cięcia można rozdrobnić i kompostować lub spalić – jeśli był
porażony przez choroby bądź szkodniki. Każdorazowo jednak pozostawiany
po cięciu materiał organiczny (pędy, liście, itp.) należy usunąć z
plantacji.

Porzeczka czarna – cięcie należy przeprowadzać tak,
aby na jednym krzewie pozostawić 4-6 pędy jednoroczne i 2-3 pędy
dwuletnie. Pędy trzyletnie i starsze należy wyciąć,podobnie jak pędy
chore, porażone, słabe i zbyt pokładające się na ziemi.

Porzeczka biała i czerwona – po trzecim roku po
posadzeniu pędy należy skrócić do 5 oczek. W kolejnych latach nowe pędy,
które wyrosły z tych podciętych, skraca się do 3-5 oczek. Corocznie
również należy usuwać 5-6 letnie pędy. Z młodszych pędów wycina się te
chore, słabe bądź zbyt nisko podkładające się.

Polecane odmiany porzeczek

Porzeczka czarna – ‚Bona’ (odporna na amerykańskiego
mączniaka agrestu), ‚Titania'(odporna na rdzę wejmutkowo-porzeczkową i
amerykańskiego mączniaka agrestu);
Porzeczka biała – ‚Biała z Juterborg’ (mało wrażliwa na antraknozę);
Porzeczka czerwona – ‚Detvan’ (odporna na antraknozę),

Nawożenie porzeczek

W uprawie porzeczek bardzo ważne jest nawożenie organiczne
(optymalnie wykonuje się je co 2-3 lata). Można je wspomagać –
szczególnie w uprawie produkcyjnej – nawożeniem mineralnym.

W fazie nabrzmiewania pąków i tuż po kwitnieniu warto zastosować
nawóz azotowy (mocznik, saletrzak, saletra amonowa) w dawce 2-4 kg na
100m². Wiosną podłoże warto wzbogacić również w potas (np.: siarczanem potasu) w dawce ok. 3kg na 100m². Dobre rezultaty uzyskuje się stosując
także nawozy wieloskładnikowe (Cropcare, Rosafert, Nitrofoska).

Porzeczki oprócz potasu są wrażliwe na niedobór magnezu i żelaza, co
objawia się zmianą barwy i kształtu liści. Nawozy stosuje się głównie w
formie doglebowej, jednak przy objawach braku konkretnego składnika,
efektywniejszym rozwiązaniem jest nawożenie dolistne.

Choroby i szkodniki

Głównymi problemami w uprawie porzeczki są, amerykański mączniak
agrestu, krzywik porzeczkowiaczek i zamieranie pędów. Wiele odmian
porzeczek jest odpornych na niektóre choroby. Poniżej przedstawiamy
„popularne” choroby i szkodniki porzeczki oraz przeciwdziałające
problemom preparaty.

Szkodniki porzeczek

Szkodnik Preparat
Wielkopąkowiec porzeczkowy Ortus, Ortus + Slippa
Przeziernik porzeczkowiec Karate Zeon, Sherpa, Calypso
Mszyce Karate Zeon, Sherpa, Decis Mega
Krzywik porzeczkowiaczek Sherpa, Sumi-Aplha
Przędziorek chmielowiec Ortus

Choroby porzeczek

Choroba Preparat
Zamieranie pędów Switch
Biała plamistość liści i opadzina Polyram, Signum
Amerykański mączniak agrestu Zato
Rewersja porzeczki Brak zarejestrowanego skutecznego preparatu
Szara pleśń Switch
Rdza wejmutkowo-porzeczkowa Score, Zato

Inne zabiegi pielęgnacyjne

  • Porzeczki wymagają regularnego podlewania w czasie suszy.
  • Mimo że roślina jest mrozoodporna, młode sadzonki warto osłaniać na zimę.
  • Dobrym rozwiązaniem jest również ściółkowanie – które w czasie
    sezonu wegetacyjnego podnosi temperaturę podłoża, utrzymuje wilgoć i
    ogranicza zachwaszczenie a zimą chroni korzenie roślin przed mrozem.
    Jako ściółki można używać igliwia (na niezbyt kwaśnym podłożu), kory,
    trocin lub kompostu.
  • W razie potrzeby zaleca się stosować herbicydy lub usuwać chwasty innym sposobem.

(Artykuł i zdjęcia ze strony: zielonyogrodek.pl, autor: Michał Mazik )