Zrazy do szczepienia drzew owocowych

Zrazy do szczepienia drzew owocowych w dużej mierze
decydują o powodzeniu szczepienia drzewek. Dlatego warto wiedzieć kiedy
najlepiej pobierać zrazy do szczepienia, jak je przechowywać oraz jak
przygotować je do zabiegu przeszczepienia. Oto wszystko, co trzeba
wiedzieć o zrazach do szczepienia drzew owocowych.
Zrazy

Z jakich drzew pobiera się zrazy do szczepienia?

Szczepienie drzew owocowych
zrazem jest wykorzystywane najczęściej do przeszczepiania drzew
ziarnkowych – jabłoni oraz gruszy, rzadziej do przeszczepiania drzew
pestkowych, takich jak czereśnie, wiśnie czy śliwy, gdyż zrazy gatunków
ziarnkowych przyjmują się znacznie trudniej (w przypadku tych gatunków
lepsza jest okulizacja drzew owocowych).
Zapamiętaj! Zrazy pobiera się z drzew zdrowych, obficie plonujących i dających dorodne, smaczne owoce.
Szczepienie zrazem wykonuje się na wiosnę – od
kwietnia do maja, zaś zrazy do tego zabiegu pobiera się przed nastaniem
zimy lub tuż przed jej końcem.

Kiedy pobierać zrazy do szczepienia?

Zrazy do szczepienia drzew owocowych można pobierać w dwóch terminach – późną jesienią lub pod koniec zimy.Termin 1 – późna jesień
Zrazy powinny być pobierane z pędów jednorocznych i ze względu na ryzyko
przemarznięcia takich pędów podczas mroźnej zimy, zaleca się pobieranie
zrazów późną jesienią, po pierwszych silniejszych przymrozkach ale
jeszcze zanim nadejdą duże mrozy. Zazwyczaj termin ten wypada pod koniec
listopada lub na początku grudnia.

Termin 2 – pod koniec zimy
Pobranie zrazów w terminie jesiennym wymaga odpowiednich warunków
przechowywania ich przez zimę i chyba głównie z obawy o to, że zrazy nie
przechowają się dobrze, większość działkowców i ogrodników-amatorów
decyduje się na pobieranie zrazów do szczepienia pod
koniec zimy. Zazwyczaj robi się to w drugiej połowie lutego lub na
początku marca. Za tym terminem przemawia też fakt, że jest to dobry
moment na zimowe cięcie drzew owocowych i łatwiej jest pobrać zrazy przy okazji cięcia drzew.

Jest to jednak dobry termin na pobranie zrazów wyłącznie jeżeli zima
była łagodna. W przypadku ostrych zim istnieje duże ryzyko, że
jednoroczne pędy (a tylko z takich pobiera się zrazy) mogły przemarznąć.
Niestety w momencie pobierania zrazów nie jesteśmy w stanie stwierdzić
czy pędy lekko nie podmarzły. Przekonamy się o tym dopiero, gdy okaże
się, że zaszczepione zrazy zaschną.

Jak pobierać zrazy do szczepienia?

Noże szkółkarskie

Elementem decydującym o możliwości dalszego
przechowywania zrazów oraz szansach na ich przyjęcie się po szczepieniu,
jest odpowiednio wykonane pobieranie zrazów do szczepienia.
Zrazy ścina się ostrym sekatorem lub nożem zostawiając na drzewach
krótkie 5-cio oczkowe czopki, w celu otrzymania przyrostów w następnym
roku.

Prawidłowo pobrany zraz do szczepienia powinien być
odcinkiem jednorocznego, zdrowego, dobrze zdrewniałego pędu o średnicy
ok. 5-6 mm, ściętego z odmiany szlachetnej. Zrazy powinny mieć taką
długość aby na każdym z nich znajdowało się od 4 do 5 pąków. Pędy na
zrazy ścina się z wierzchołkowej lub zewnętrznej części korony drzewa,
która jest dobrze nasłoneczniona.

Uwaga! Na zrazy nie
nadają się silne, długie pędy wyrastające z pnia, tzw. „wilki”. Zrazów
do szczepienia nie wolno też pobierać z drzew, które chorowały.
Zrazy pobiera się ze środkowej części pędu, na której
są dobrze wykształcone pąki. Dolną i wierzchołkową część pędu, ze
słabiej wykształconymi pąkami, należy odrzucić. Z jednego pędu udaje się
zazwyczaj pozyskać od 1 do 3 zrazów do szczepienia.

Jak przechowywać zrazy do szczepienia?

Pobrane zrazy do szczepienia drzew owocowych należy powiązać w pęczki i oznakować aby wiadomo było z jakiej odmiany pochodzą. Przechowywanie zrazów do szczepienia
jest o tyle skomplikowane, że wymaga utrzymania stałej, odpowiedniej
wilgotności powietrza oraz temperatury w miejscu przechowywania. W
przypadku gdy będzie zbyt wilgotno, zrazy zapleśnieją, zaś gdy będzie
zbyt sucho – wyschną i się pomarszczą. Z kolei odpowiednia temperatura,
bliska 0°C jest potrzebna aby utrzymać pąki w całkowitym uśpieniu. W
celu zapewnienia odpowiednich warunków, praktykuje się 3 sposoby przechowywania zrazów do szczepienia.Przechowywanie w piwnicy
Zrazy do szczepienia można przechować w zimnej i wilgotnej piwnicy,
pilnując aby temp. przechowywania zbytnio nie odbiegała od 0°C.
Najlepiej pęczki ze zrazami umieścić w pojemnikach lub puszkach,
ustawiając każdy pęczek pionowo i do 1/3 wysokości zrazów przysypać je
piaskiem. Piasek powinien być stale lekko wilgotny ale nie mokry.

Zadołowanie w ogrodzie
Zrazy do szczepienia można też zadołować, najlepiej od północnej strony
altany lub domu, w miejscu zabezpieczonym przed zalewaniem wodą opadową.
W tym celu wykopuje się płytki dołek, a na jego spód daje
kilkucentymetrową warstwę wilgotnego piasku. Na niej układamy pęczki ze
zrazami, przykrywamy denka warstwą wilgotnego piasku i resztę wypełniamy
ziemią. Gdy ziemia lekko przymarznie, miejsce to okrywamy materiałem
ściółkowym – torfem, suchymi liśćmi lub trocinami, a na wierzch dajemy
gałązki iglaste, czyli stroisz.

Przechowywanie w lodówce
Niewielką ilość zrazów do szczepienia można przechować w lodówce, w
pojemniku na warzywa, gdzie bez wątpienia najłatwiej będzie zapewnić
stałą temperaturę przechowywania, w granicach od 0 do 2°C. Gorzej jest
natomiast z zapewnieniem zrazom odpowiedniej wilgotności. W tym celu
zrazy przeznaczone do przechowywania w lodówce najpierw należy owinąć w
wilgotną szmatkę, a następnie włożyć do szczelnego worka foliowego. Co 2
– 3 musimy sprawdzać czy zrazy nie pleśnieją lub nie ulegają
przesuszeniu.

Jak rozpoznać czy zraz nadaje się do szczepienia?

Na zrazach, które były odpowiednio przechowywane,
kora jest świeża, jędrna, bez zmarszczeń i pęknięć. Pąki powinny być
uśpione, ewentualnie lekko nabrzmiałe. Takie zrazy nadają się do
szczepienia. Zaś zrazy, które zapleśniały, uległy przeschnięciu (kora
pomarszczona) lub pąki na nich zaczęły się już rozwijać, należy
odrzucić.

(Artykuł ze strony poradnikogrodniczy.pl)